ALLES OVER DE LUIS.

Er bestaan vele soorten luizen, maar de hoofdluis komt het meeste voor. Ze leeft in het haar, vooral ter hoogte van de nek en achter de oren. Ze is zo klein dat ze moeilijk te zien is. De eitjes van de luis noemen we neten.

Wat zijn luizen?

Luizen zijn piepkleine insecten zonder vleugels. Er bestaan vele soorten luizen, maar de hoofdluis komt het meeste voor. Ze leeft in het haar, vooral ter hoogte van de nek en achter de oren.

Ze is zo klein dat ze moeilijk te zien is. Vrouwelijke luizen leggen tot 10 eitjes per dag, gedurende zo’n 20 tot 30 dagen. Deze eitjes noemen we neten. Ze zijn witgrijs van kleur, en gemiddeld 0,8 mm lang en 0,3 mm breed. Met een soort lijm worden ze vastgekleefd aan de basis van het haar. Na 8 tot 10 dagen komen de kleine luisjes uit hun eitje gekropen. Vijftien dagen later zijn ze volwassen en kunnen ze op hun beurt een gezinnetje stichten. Op deze manier kan 1 koppel luizen op 3 maand tijd voor zo’n 125.000 nakomelingen zorgen.

De geschiedenis van de luis

Hoelang bestaan luizen al?

Luizen zijn een probleem van alle tijden. Ze zijn gekend door de eeuwen heen. Sommigen beweren zelfs dat ze al bestonden in de prehistorie. Misschien hadden dus ook de eerste mensen op aarde er al last van. Wat we wel zeker weten, is dat de Egyptenaren te kampen hadden met heuse luizenplagen. Papyrusrollen beschrijven dadelpasta als een remedie tegen luizen.

Zijn er altijd luizen geweest?

Na de Tweede Wereldoorlog werden heel wat nieuwe, krachtige insecticiden uitgevonden. De luizen hielden zich lange tijd redelijk koest, maar de laatste jaren steken ze weer regelmatig de kop op. In scholen, kinderdagverblijven en op vakantiekampen voelen ze zich jammer genoeg thuis.

De luis van kop tot knijptangetje

Welke soorten luizen bestaan er?

Er zijn heel veel soorten luizen, maar slechts drie ervan komen bij de mens voor: de hoofdluis, de lichaamsluis en de schaamluis.

Hoe groot is een hoofdluis?

Hoofdluizen zijn enorm klein en vallen dus nauwelijks op. Mannetjesluizen meten 1,5 tot 5 mm, terwijl de vrouwtjes nooit groter worden dan 4 mm.

Hebben luizen vleugels?

Neen, luizen zijn kleine insecten zonder vleugels. Ze behoren tot de klasse van de geleedpotigen en zijn dus verwant met duizendpoten, spinnen en kreeften.

Kunnen luizen springen?

Luizen kunnen, in tegenstelling tot wat velen denken, niét springen. Ze bewegen zich wel enorm snel voort en kunnen bij ‘haar-haar-contact’ vlot een nieuwe drager vinden.

Hoeveel poten heeft een luis?

Een luis heeft drie paar poten die elk voorzien zijn van ‘knijptangetjes’. Daarmee hechten ze zich vast in het haar en kunnen ze zich heel snel voortbewegen.

Hoe leeft een luis het liefst?

Luizen leven bij voorkeur in een temperatuur van 28°C tot 33°C en een vochtigheid van 70 tot 90%. Ze houden niet erg van verandering: bij grote schommelingen in de temperatuur of de vochtigheid, zoals bij koorts of zweten, verlaten luizen hun gastheer of –vrouw en gaan ze op zoek naar een ander slachtoffer.

Hoe overleeft een luis?

Door bloed te eten van haar gastheer of -vrouw. Met haar zuigsnuit prikt ze door de hoofdhuid en zuigt ze zijn bloed op.

Hoe lang kan een luis overleven zonder gastheer?

Luizen zijn in feite gezelschapsdieren, die houden van hun gezin. Bovendien kunnen ze niet zonder het bloed van hun gastheer. Afhankelijk van de omstandigheden sterft een luis tussen een paar uur en enkele dagen nadat hij van zijn gastheer wordt verwijderd.

Welke kleur heeft een luis?

Luizen zijn doorzichtig, maar worden roodbruin na elke maaltijd. Daardoor zijn ze nog moeilijker te vinden.

Eet een luis?

Luizen voeden zich met het bloed van hun gastheer. Alleen zo kunnen ze overleven. Daarvoor gebruiken ze hun kleine zuigsnuit, waarmee ze het bloed uit de hoofdhuid van de gastheer zuigen.

Hoe lang leeft een luis?

Niet zo lang. De meeste luizen worden nooit ouder dan 40 dagen. Maar dat betekent niet dat ze geen kwaad kunnen aanrichten. Uit 1 koppel luizen kunnen in 3 maanden tijd meer dan 125.000 nieuwe luizen worden voortgebracht!

Zijn luizen gevaarlijk?

Meestal zijn ze gewoon vervelend. Ze verspreiden geen ziekten, maar door voortdurend krabben kan de huid worden verwond en kunnen infecties ontstaan.

Neten niet vergeten

Legt een luis eitjes?

En of. Luizeneitjes worden neten genoemd. Vrouwtjesluizen kunnen tot 10 neten per dag leggen, en dat gedurende 20 tot 30 dagen.

Hoe ziet zo’n neet eruit?

Neten zijn witgrijsachtig van kleur en zijn gemiddeld 0,8 mm lang en 0,3 mm breed. Door middel van een soort lijm blijven ze kleven aan het haar. Na 8 tot 10 dagen komen de jonge luisjes uit de neten tevoorschijn. Ze zijn kleiner dan 1 mm en wegen nauwelijks een milligram.

Hoe krijg je luizen te pakken?

Kan iedereen luizen krijgen ?

Hoofdluizen zijn weinig kieskeurig: ze hebben geen voorkeur voor gewassen of vuile, lange of korte, gekrulde of steile haren. Vroeger waren luizen te wijten aan gebrekkige hygiëne, maar vandaag is zelfs de meest gegoede familie er niet meer veilig voor.

Luizen springen niet, maar door hun grote beweeglijkheid kunnen ze zich gemakkelijk van het ene hoofd naar het andere verplaatsen, en dit meerdere keren per dag. Ze hebben drie paar poten, voorzien van knijptangetjes, waarmee ze zich aan het haar vasthechten en zich ook zeer snel kunnen voortbewegen. Een luizenbesmetting gebeurt:

- ofwel door rechtstreeks contact (van haar op haar), zelfs als dat contact zeer kort is
- ofwel door onrechtstreeks contact, door contact van een besmet voorwerp met het haar

Zo’n voorwerp kan een muts zijn, een sjaal, een borstel, een jas, een kussen, een laken,… Het is dus belangrijk dat klasgenootjes en familieleden van een kind met luizen, evenals kledingstukken en andere voorwerpen, tegelijkertijd behandeld worden om herbesmetting te voorkomen.

Waarom krijg je jeuk?

De luis heeft dagelijks een portie bloed nodig om te overleven en om zich te voeden. Die zuigt ze op met haar kleine zuigsnuit. Bij elke maaltijd prikt ze daarmee door de huid van de gastheer heen en spuit ze tegelijkertijd speeksel in, dat antistollingsmiddel bevat. De jeuk wordt veroorzaakt door kleine blaasjes. Deze ontstaan wanneer bepaalde eiwitten, aanwezig in het speeksel van de luis, bij het prikken worden ingespoten.